Viện Lowy: Biển Ðông là điểm nóng chiến lược tại Đông Á – Thượng viện Mỹ ra nghị quyết về Biển Đông – Hải quân Mỹ và Philippines tập trận chung

Viện Lowy: Biển Ðông là điểm nóng chiến lược tại Đông Á

Tàu hải quân Mỹ USS Impeccable đã bị các tàu Trung Quốc quấy nhiễu trong vùng Biển Đông hồi tháng 3, 2009

Hình: msc.navy.mil
Tàu hải quân Mỹ USS Impeccable đã bị các tàu Trung Quốc quấy nhiễu trong vùng Biển Đông hồi tháng 3, 2009

Một tổ chức nghiên cứu và cố vấn chiến lược tại Australia, Viện Lowy, khuyến cáo rằng tinh thần quốc gia và những tranh giành tài nguyên đang đổ thêm dầu vào lửa, giữa lúc Trung Quốc đang “có những dấu hiệu quả quyết đáng lo ngại” trong cuộc tranh chấp Biển Đông.

Pháp Tấn Xã hôm nay tường trình về một cuộc nghiên cứu của Viện Lowy, nói rằng những cuộc đối đầu trong biển Đông đã trở nên thường xuyên hơn, và tăng cường độ trong mấy năm qua, và rõ rệt quyền lợi của nhiều quốc gia tùy thuộc vào kết cuộc của cuộc tranh chấp.

Hãng tin Reuters cũng trích dẫn Viện Lowy, nói rằng các sự cố trong Biển Đông có nguy cơ leo thang thành chiến tranh ở Châu Á, và các thế lực quốc tế có tiềm năng can dự vào cuộc chiến này, kể cả Hoa Kỳ và nhiều cường quốc khác.

Viện Lowy vừa thực hiện một cuộc nghiên cứu chiến lược mang tên “Các cường quốc và An Ninh Hàng Hải tại Á Châu Ấn-Độ Dương -Thái Bình Dương” (Major Powers and Maritime Security in Indo-Pacific Asia), dựa trên hàng loạt các cuộc phỏng vấn với các chuyên gia an ninh ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Ấn Độ.

Viện Lowy nhận định rằng việc tăng cường khả năng quân sự, cả về không lực lẫn hải quân, có nghĩa là Châu Á đã trở thành một khu vực “nguy hiểm”, nơi dễ xảy ra đụng độ giữa các thế lực đối nghịch, đặc biệt tại những khu vực nhạy cảm, đang trong vòng tranh chấp.

Cuộc nghiên cứu đơn cử vụ đối đầu giữa một số tàu Trung Quốc và Tàu Impeccable của Hoa Kỳ trong biển Đông, ngoài khơi đảo Hải Nam hồi tháng Ba năm 2009, là tiêu biểu cho môi trường an ninh tại vùng Đông Á hiện nay.

Viện Lowy nói tàu Impeccable của Mỹ đã bị “bám sát và quấy nhiễu” cho tới khi tàu này rời khỏi khu vực vì phía Trung Quốc nghi là tàu Mỹ đang thu thập tin tình báo về các tiềm thủy đĩnh Trung Quốc. Bắc Kinh bác bỏ chỉ trích rằng họ đã quấy nhiễu chiếc tàu hải quân của Mỹ.

Vẫn theo Viện Lowy, vụ việc này đã phương hại đến quan hệ Trung-Mỹ, đồng thời tác động đến tình trạng an ninh biển nói chung, báo hiệu vụ Bắc Triều Tiên đánh chìm chiếc tàu Cheonan của Nam Triều Tiên, và pháo kích hòn đảo Yeonpyeong.

Viện Lowy cho rằng sai lầm của Bắc Kinh sau sự cố đó, không quy lỗi cho Bắc Triều Tiên, đã phương hại đến các quan hệ giữa Trung Quốc với Nam Triều Tiên.

Quan hệ với Washington lại càng tệ hại hơn sau khi Bắc Kinh mô tả đòi hỏi chủ quyền của họ trong vùng Biển Ðông là “quyền lợi cốt lõi”, và đe dọa có thể sử dụng vũ lực nếu cần thiết.

Viện Lowy kết luận rằng Biển Nam Trung Hoa giờ đây có thể được xem như một điểm nóng chiến lược khác tại Đông Á.

Tổ chức nghiên cứu này nói Châu Á chưa sẵn sàng để ứng phó với một cuộc tranh chấp hàng hải, vì sự thiếu tin tưởng giữa các quốc gia liên hệ, thiếu các quy định chính thức, trong khi các kênh thông tin liên lạc lại yếu kém và hiếm khi được áp dụng.


Thượng viện Mỹ ra nghị quyết về Biển Đông

Tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ

Thượng viện Hoa Kỳ vừa nhất trí thông qua một nghị quyết không tán thành việc các tàu Trung Quốc sử dụng vũ lực tại Biển Đông.

Nghị quyết mang tính biểu tượng này được đồng loạt thông qua trong phiên họp hôm thứ Hai 27/06.

Tình hình căng thẳng gia tăng trong những tuần qua, khi Việt Nam và Philippines cáo giác về các vụ mà hai nước này gọi là hành động gây hấn của Trung Quốc tại khu vực.

Bản nghị quyết không mang tính ràng buộc pháp lý của Thượng viện Mỹ “không đồng tình với việc sử dụng vũ lực của tàu hải quân và tàu hải giám Trung Quốc tại Biển Đông” và kêu gọi một “tiến trình đa phương, ôn hòa để giải quyết các bất đồng”.

Trung Quốc luôn chủ trương đàm phán song phương trong tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông với các nước liên quan và đã nhiều lần cảnh báo Hoa Kỳ nên đứng ngoài tiến trình này.

Mới đây, Trung Quốc đã nói trực tiếp với Washington rằng sự can thiệp của Mỹ ở Biển Đông có thể làm tình hình xấu thêm.

Thứ trưởng Ngoại giao Thôi Thiên Khải nói: “Tôi cho là một số quốc gia đang đùa với lửa. Và tôi hy vọng Hoa Kỳ không bị chính ngọn lửa này thiêu cháy”.

Ngược lại, quan chức Hoa Kỳ nhiều lần tuyên bố Mỹ có “lợi ích quốc gia đối với tự do lưu thông hàng hải” trong khu vực.

Thượng viện Mỹ khẳng định tiếp tục hỗ trợ cho hoạt động của quân đội nước này nhằm “giúp tự do lưu thông trong hải phận và trên không phận quốc tế ở Biển Đông”.

Bản nghị quyết cũng “ủng hộ mạnh mẽ việc giải quyết một cách hòa bình các tranh chấp lãnh thổ trên biển và kêu gọi các bên liên quan kiềm chế sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực để khẳng định chủ quyền”.

Nghị quyết này do Thượng Nghị sỹ Jim Webb, chủ tịch tiểu ban châu Á-Thái Bình Dương của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đề xướng.

Giảm nhiệt

Phát biểu sau đó, ông Webb ca ngợi bản nghị quyết là “bước phát triển quan trọng nhằm thúc đẩy giải pháp đa phương cho các tranh chấp lãnh thổ”.

Ông nói: “Ngày càng nhiều các quốc gia quanh Biển Đông đang bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về việc gây hấn của Trung Quốc”.

Thượng Nghị sỹ Jim WebbThượng Nghị sỹ Jim Webb đã đề xướng nghị quyết

Philippines và Việt Nam trong thời gian vừa qua nhiều lần chỉ trích Trung Quốc đã sử dụng tàu tuần tra để uy hiếp tàu thăm dò của các nước này, cũng như đe dọa ngư dân.

Đáp lại, Manila điều tàu chiến ra khơi và Việt Nam thao diễn hải quân, một cuộc diễn tập chung với Hoa Kỳ theo kế hoạch sẽ được tổ chức vào tháng tới.

Hôm thứ Bảy 25/06, Hoa Kỳ cũng đã kêu gọi giảm nhiệt cho xung đột Biển Đông trong cuộc gặp tham vấn lần đầu về châu Á-Thái Bình Dương giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trong cuộc họp tại Honolulu, Hawaii, Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á-Thái Bình Dương Kurt Campbell nói: “Chúng tôi muốn căng thẳng giảm bớt”.

“Chúng tôi rất quan tâm duy trì hòa bình và ổn định. Và chúng tôi đang tìm kiếm đối thoại giữa các quốc gia chủ chốt.”

Ông Campbell còn nói thêm với các nhà báo sau cuộc họp kín rằng đoàn Mỹ đã nhấn mạnh rằng việc mở rộng phát triển quân sự của Trung Quốc gây quan ngại nhưng hy vọng rằng đối thoại và một sự tăng cường minh bạch sẽ giúp làm giảm các lo lắng này.


Hải quân Mỹ và Philippines tập trận chung

Lính gác Philippines tại cảng Puerto Princesa

Hải quân hai nước Hoa Kỳ và Philippines từ thứ Ba 28/06 bắt đầu cuộc tập trận chung kéo dài 11 ngày ở gần Biển Đông trong bối cảnh căng thẳng về chủ quyền lãnh thổ.

Một hôm trước đó, thứ Hai 27/06, một nhóm người Philippines tại Mỹ đã tổ chức biểu tình phản đối Trung Quốc bên ngoài đại sứ quán nước này ở Washington D.C.

Mỹ và Philippines đều tuyên bố rằng cuộc tập trận là hoạt động thường niên nhằm tăng cường quan hệ đồng minh, chứ không liên quan tới các tranh chấp chủ quyền cũng như quan ngại về Trung Quốc.

Chỉ huy trưởng cuộc tập trận của phía Mỹ, ông David Welch, nói: “Hải quân Hoa Kỳ và Philippines có quá trình hợp tác lâu dài và các cuộc diễn tập như thế này cho cơ hội tốt để chúng tôi thao dượt kỹ năng”.

Tuy nhiên, giới quan sát nói chung đánh giá đây là hành động biểu thị sự liên kết giữa hai quốc gia đồng minh trong tình hình mới.

Những tuần gần đây, Philippines cáo buộc Trung Quốc gây hấn với tàu khảo sát của Philippines và có nhiều hành động ‘vi phạm chủ quyền khác’ trong vùng kinh tế đặc quyền 200 hải lý của nước này. Manila nói ít nhất 9 vụ việc như vậy đã xảy ra trong thời gian từ tháng Hai tới nay.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino thậm chí đã lên tiếng kêu gọi Mỹ giúp đỡ trong việc kiềm chế tham vọng của Trung Quốc.

Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario, trong chuyến thăm Mỹ tuần qua, cũng đề cập tới việc Hoa Kỳ có thể hỗ trợ cung cấp vũ khí – khí tài cho quân đội Philippines.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton thì tuyên bố Washington “quyết tâm và cam kết giúp Philippines tự vệ”.

Người ta cũng nhắc tới khả năng Mỹ sẽ hỗ trợ Philippines tăng cường khả năng

Tuần tra biển

Trong 11 ngày, hai khu trục hạm mang hỏa tiễn tối tân của Hoa Kỳ cùng các tàu chiến khá cũ kỹ của nước chủ nhà sẽ thực hiện hoạt động tuần tra trong Biển Sulu của Philippines.

Biển này cách Biển Đông, mà nay Manila gọi tên là Biển Tây Philippine, bằng hòn đảo Palawan.

Cuộc tập trận chung có tên Cooperation Afloat Readiness and Training (CARAT), chính thức bắt đầu lúc 3 giờ chiều giờ địa phương ngày 28/06 với lễ khai trương tổ chức trên đảo Palawan.

Khu trục hạm USS Chung-Hoon của Mỹ đã tới cập cảng Puerto Princesa của đảo này vào buổi sáng, trong tiếng quân nhạc chào mừng.

Khu trục hạm thứ hai, USS Howard, tới sau. Tổng cộng 800 lính Mỹ và 450 lính Philippines tham gia cuộc tập trận CARAT lần này.

Việt Nam cho tới nay chưa tham dự các cuộc tập trận CARAT, dù chỉ với tư cách quan sát viên.

Tuy nhiên, tháng tới, hải quân Việt Nam và Hoa Kỳ cũng sẽ có cuộc diễn tập tìm kiếm cứu nạn ở ngoài khơi miền Trung Việt Nam. Hoạt động này cũng được Hà Nội giải thích là “thường kỳ và không liên quan” tới các diễn biến ở Biển Đông.

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s