“Yêu người, dù người xem mình là bạn hay thù, dù người yêu hay ghét mình… thực sự là vấn đề nan giải với em rồi đây!”

Dĩ nhiên là nan giải rồi. Không nan giải thì mất công nghiên cứu tập tành làm gì?

Nếu người làm mình vui thì mình yêu, không làm mình vui thì mình không yêu, thì đa số mọi người trên thế giới, kể cả những người chuyên làm chuyện bậy bạ, cũng đều làm như vậy, có gì đáng nói đâu? Và có gì để mình phải mất công “luyện tập” tư duy tích cực đâu?

Mọi người trên thế giới ai cũng đứng thẳng 2 chân thoải mái, chỉ có con nhà võ mới phải tập đứng một chân, hay xuống trung bình tấn, mệt ná thở, chi vậy?

Tư duy tích cực đâu có thể tự nhiên mà có. Nó là một loại công lực tinh thần, phải tập luyện thì công lực mới tăng tiến được mỗi ngày.

Thường khi mình lẫn lộn tình yêu và cảm xúc. Tình yêu đúng là có xúc cảm, nhưng tình yêu đi xa hơn xúc cảm rất nhiều. Tình yêu còn có nghĩa là nhiệm vụ. Ví dụ: Yêu bố mẹ là một xúc cảm, nhưng còn là một nghĩa vụ. Nghĩa là có một số việc mình phải làm cho tình yêu đó, như là lo lắng cho bố mẹ một tí, làm điều gì đó cho bố mẹ vui lòng. Và ngay khi minh rất bực mình với bố mẹ, có thể mình đến nhà bạn chơi để tránh mặt bố mẹ, nhưng có những điều gì đó mình vẫn phải làm, như là đừng đi cả đêm, nhất là đi mà không thông báo để bố mẹ phải lo.

Yêu kẻ làm hại mình, tức là đi xa hơn người trung bình (mọi người trung bình trên thế giới không yêu kẻ làm hại mình), và nó chính là căn bản nền tảng của tư duy tích cực. Nếu mình không vượt qua được ngưỡng cửa này, thì mức độ tu duy tích cực của mình không thể vượt xa hơn mức trung bình.

Nhưng thực hành làm sao đây? Đúng là như Yến nói, đó là vấn đề nan giải, bởi vì con người thì phải có cảm xúc và vẫn có nhiều lúc rất bực mình và rất giận. Có những trường hợp mình bỏ qua được, có những trường hợp mình không bỏ qua được, rất bực mình.

Theo kinh nghiệm của anh thì mình có thể theo công thức sau đây:

1. Tùy theo truyền thống tâm linh và suy tưởng mà mình quen thuộc, mình cầu nguyện tốt cho họ như là cầu nguyện cho chính mình–xin cho họ được khỏe mạnh, vui vẻ, hạnh phúc, may mắn, thành công … Điều này cũng không dễ gì, nhưng có thể thực hành được vì chỉ có mình một mình (với Chúa, Phật hay Allah của mình mà thôi). (Đừng cầu nguyện kiểu kiêu căng châm chích: ‘Chúa ơi, xin chúa cho hắn một tí thông minh vì xem ra hắn ngu ngoài sức tưởng tượng” ).

(Chú thích kỹ thuật: Theo truyền thống Phật gia thì trên nguyên tắc là tự mình phải giải quyết mọi vấn đề trong tâm của mình, vì thần linh không liên hệ đến nhân duyên của mình. Tuy nhiên, vẫn có các Phật thuyết về “trợ duyên” và “trợ lực” do cầu nguyện).

Hầu như tất cả các lãnh đạo lớn của nhân loại (Gandhi, Lincoln, Mandela) đều phải cầu nguyện như vậy cho những người bắt bớ hay chống đối họ. (Mấy hôm trước Hiển có bài Lời cầu nguyện của một tử tù. Đọc lên được lời cầu nguyện đó, cũng đòi hỏi một sức mạnh siêu nhiên mới đọc được).

Nếu mình không quen cầu nguyện thì vẫn có thể ngồi yên lặng suy tưởng, thuần túy logic: “Con người thì ai cũng có thể có những lầm lỗi như vậy mà, chính mình cũng đã làm biết bao nhiêu người không vui trong đời. Có gì đâu mà phải quá bận tâm.”

(Tuy nhiên theo kinh nghiệm của mình, chỉ có cầu nguyện là dễ nhất. Suy tưởng kiểu khoa học mà không có cầu nguyện vẫn rất khó, hầu như là không hiệu quả. Vì khi mình đang bực, tư tưởng logic của mình chỉ đi theo hướng bực mà thôi).

2. Còn chuyện ra đường thấy nhau là rẽ đường, thì mình nghĩ là nếu mình vẫn còn bực và vẫn còn rất lúng túng ngại ngùng, thì cứ ôm cua cũng không sao. Không cần thiết phải đặt mình trong tình trạng khó xử. Đợi mai mốt khi lòng mình đã thực sự dịu và vui lại thì hãy tính, cũng không muộn. Điều quan trọng là mục số 1 bên trên. Nếu số 1 mà ta thực hành chân thành và thường xuyên , thì số 2 sẽ được giải quyết khi thời điểm của nó tới.

* Về việc “nguời tốt, người xấu” thì bởi vì con người ai cũng có yếu đuối và lầm lỗi, cũng không nên chia ra tốt xấu. Các cuộc chiến tranh lớn của thế giới đều do các phe tuyên bố: “Ta chính, hắn tà.” (Vì vậy mà nhà Phật dạy “tâm vô phân biệt”). Cứ tạm cho là “Hắn đang làm tui bực mình quá,” vậy cũng đủ rồi.

Yến khỏe nha. Cám ơn Yến đã hỏi một câu hỏi cực kỳ thực tế.

Em đồng ý với anh, hai khái niệm Tin và Yêu độc lập với nhau, dù trong nhiều trường hợp, Tin có thể đi liền với Yêu hoặc Tin có thể dẫn đến Yêu.

Em có một cô bạn khá thân, quen nhau từ khi em mới vào làm. Em quý cô lắm. Nhưng hồ sơ cô chuẩn bị thì hầu như lúc nào cũng sai sót hoặc thiếu cái này cái nọ. Lần nào cô gọi điện, em cũng phải giải thích. Em quý cô ấy lắm nên em bỏ nhiều thời gian giải thích kỹ cho cô ấy (nhiều hơn đối với người khác, cũng có chút thiên vị ở đây). Nhưng chỉ ở mức độ đó thôi. Em đâu thể vì quý cô mà chấp nhận hồ sơ của cô được. Yêu nhưng không đủ Tin để nhắm mắt nhận hồ sơ của cô. Em còn trách nhiệm với công ty mà. Theo em nghĩ, đây là chuyện “công, tư” rõ ràng thôi.

Yêu người, dù có quen biết hay không, dù người tốt hay xấu, cũng chấp nhận được. Khi gặp một người bị tai nạn ngoài đường chẳng hạn, mình đâu cần biết người đó tốt hay xấu, quen hay lạ, đương nhiên mình cũng phải giúp rồi. Đó là tình người, là truyền thống đạo đức của dân tộc mình cũng như của tất cả các dân tộc khác thôi.

Yêu người, dù người xem mình là bạn hay thù, dù người yêu hay ghét mình… thực sự là vấn đề nan giải với em rồi đây!

Em chỉ giữ mình ở mức dửng dưng với người từng gây phiền não cho mình, không xem họ là kẻ thù, vậy thôi. Em có thể bình tĩnh xem xét những nguyên nhân nào từng dẫn đến bất hoà giữa em và họ, tự truy vấn và thấy được phần lỗi của mình, và bỏ qua mọi chuyện. Em có thể nghe kể về những thành công của họ mà lòng không ghen tức. Nhưng em muốn đừng gặp họ trên con đường em đi, trong mọi mối quan hệ của em… Em quý sự yên tĩnh của em, bằng cách tự em tránh xa những người đó. Nếu gần họ chỉ đem lại cho em mệt mỏi và phiền toái, thì em có nên gần không? Nếu xét về mặt đạo đức (theo quan niệm truyền thống của cha ông mình), em thấy mình tốt và họ là người xấu; vậy thì tại sao em phải Yêu họ?

Em thật sự không thể Yêu được kẻ thù hoặc người xấu, trừ phi bản thân họ đã thay đổi và trở thành tốt hơn… Chắc em không có Phật tính trong tâm?

Chúc anh Hoành vui nhé.

Em,
pky